LETS-debatdag Workshop Sociale Vaardigheden en Assertiviteit
Resy De Meulder

Wie is Resy

Resy De Meulder studeerde Sociale Readaptatiewetenschappen en volgde een 4-jarige opleiding psychotherapie. Naast het begeleiden van mensen in een eigen praktijk werkte zij als educatief medewerker bij VormingPlus Waas en Dender. Als freelance docente geeft zij vormingen voor VCOK, een organisatie die zich bezighoudt met opvoedingsondersteuning. Voor de Vlaamse overheid ontwikkelde zij een opleiding voor betrokkenen bij jeugdzorg over omgaan met verontrustende situaties.

Verslag van de workshop

Resy start de workshop met een rondvraag naar voorbeelden uit de LETS-praktijk. Concreet stelt zij de vraag ‘in welke mate de deelnemers, binnen de eigen LETS-groep, al dan niet te maken hebben met sociale vaardigheden en assertiviteit’.

Een deelnemer vindt dat het de kernleden binnen een LETS-groep vaak aan een voldoende dosis assertiviteit ontbreekt en zij bijgevolg bepaalde problemen niet durven aanpakken. Resy antwoordt dat het aanpakken van bepaalde problemen meer te maken heeft met zaken die binnen het huishoudelijk reglement van een LETS-groep dienen opgevangen te worden, en dat dit minder te maken heeft met assertiviteit op zich. Dikwijls gaat het ook over de werking van de kern waar je als gewoon lid weinig invloed kan op uitoefenen. Anderzijds hebben letsers het doorgaans moeilijk met regeltjes voegt een andere deelnemer toe, alles wat in het ‘normale circuit’ daaromtrent geldig is, wordt dan gezien als niet-LETS.

Een andere deelnemer wil aan de weet komen hoe kernleden ervoor kunnen zorgen dat leden zich bepaalde sociale vaardigheden eigen kunnen maken. In dit verband wordt gewezen op het feit dat er soms overmatig gemaild wordt en er teveel irrelevante, niet-gerelateerde mails zomaar naar iedereen worden verzonden, wat sommige leden wat kregelig kan maken.

Om de interne werking van een LETS-groep in goede banen te leiden, dienen er regeltjes te zijn, stelt een deelnemer. Een infoavond volgen kan een goede stap zijn om toekomstige leden goed te informeren over het reilen en zeilen en de verschillende geplogenheden binnen de LETS-groep. Een deelnemer geeft mee dat het volgen van een LETS- instapmoment bij hen een verplichte actie is.

In sommige LETS-groepen wordt het huishoudelijk reglement op de halfjaarlijkse vergaderingen regelmatig onder de loep genomen en desgevallend aangepast. Vanuit de deelnemersgroep wordt de vraag gesteld of het regelmatig herbekijken van het huishoudelijk reglement te maken heeft met de grootte van de groep. Het voordeel van een huishoudelijk reglement is dat je ernaar kan verwijzen, ook naar de consequenties van bepaalde zaken en dat dit dan over het algemeen minder aanvallend, bedreigend overkomt, stelt Resy.

Bij het effectief plaatsvinden van LETS-transacties gaat het vaak over durven zeggen wat je ervoor wil krijgen en durven zeggen wat je ervoor wil geven. Als er staat ‘LETS-eenheden overeen te komen’ vindt men dit meestal niet zo erg. Resy geeft mee dat het duidelijk moet zijn hoe er tewerk zal worden gegaan, wat acceptabel is en wat niet.

Nieuwe leden moeten duidelijk vernemen hoe de groep werkt. Goed communiceren is de zaken uitleggen en nagaan of de persoon het begrepen heeft. Maar soms is het lastig voor kernleden om met het vingertje te wijzen. Dit kan opgevangen worden door het luchtig te houden, antwoordt Resy.

Een lastige boodschap op een luchtige manier brengen binnen de LETS-context, kan bijvoorbeeld door een potluck te organiseren waarbij de lastige boodschap in de vorm van een sketch wordt aangebracht; of een infoavond organiseren waarbij door een aantal leden een heikel punt visueel wordt voorgesteld, doorspekt met een flinke dosis humor. 

Een deelnemer verwijst naar het principe dat binnen de AA wordt gebruikt: ‘iedereen heeft het moeilijk’ en op die manier wordt aan de uitwisseling een positieve ervaring overgehouden. Een andere deelnemer verwijst naar de methodiek ‘Petcha Kucha’: 20 beelden, 20 seconden per beeld. Dat is ruwweg het concept van Pecha Kucha. Omdat een spreker in totaal slechts 6 minuten en 40 seconden krijgt, wordt hij gedwongen om creatief uit de hoek te komen en vooral om snel to the point te komen. Voordelen? Ervaren sprekers kunnen niet oeverloos rond de pot draaien en onervaren sprekers worden gedwongen om snel hun zenuwen opzij te zetten. De onderwerpen kunnen zeer uiteenlopend zijn, bijvoorbeeld jezelf voorstellen, wat is LETS, wat is een soepcafé, enz.

Een deelnemer brengt het probleem van ‘te weinig stroming van LETS-eenheden’ aan bod. Soms weet je niet goed wat je moet vragen en wat je moet aanbieden. Resy geeft mee dat je leden kan doen nadenken over vraag en aanbod door de zaken op een speelse manier voor te stellen, bijvoorbeeld door het organiseren van een ‘virtuele markt’ waarbij diensten en goederen kunnen geruild worden en leden kunnen oefenen.

Soms durven leden niet ‘vragen’ komt er vanuit de deelnemersgroep, soms is de stap om iets te vragen heel groot. Een deelnemer/ kernlid geeft de tip om nieuwe leden te verwelkomen met een persoonlijke aanpak. Deze persoonlijke aanpak neemt in deze LETS-groep ongeveer 1 à 2 uur in beslag. Alle aspecten van het letsen worden uitgelegd; er wordt nagegaan of het nieuwe lid alles goed heeft begrepen en er wordt gekeken hoe assertief de persoon in kwestie is. Het kernlid letst persoonlijk een eerste keer met het nieuwe LETS-lid om het ijs verder te breken.

Een deelnemer voegt toe dat er in de eigen LETS-groep peters en meters zijn die een aantal nieuwe leden opnemen als ‘pete/metekinderen’ in de eerste fase van het lidmaatschap. Bij het onthaal van nieuwe leden binnen de LETS-groep kan men mensen met gelijkaardige interesses ook clusteren in subgroepjes om zo het beginnende letsen te stimuleren.

Besluit

Een LETS-groep is een pragmatische organisatie die pas echt werkt als mensen betrokken zijn. LETS is meer dan een systeem van vraag en aanbod. Er worden duidelijke afspraken gemaakt die doorgegeven worden en regelmatig opgevolgd. Als er veranderingen zijn, worden deze duidelijk gecommuniceerd. De kernen helpen mee om het sociale weefsel te versterken. Om sociaal sterk te staan, steunt een LETS-groep vaak op groepsactiviteiten. Sociaal zijn, staat gelijk aan communiceren, betrokken zijn, en plezier hebben. Het gaat om persoonlijke voldoening en engagement versus inzet ‘als corvee’.

Resy De Meulder heeft een beknopte handleiding opgemaakt voor de deelnemers omtrent ‘durven nee zeggen’ en ‘’de Roos van Leary”.